Keunikan tradisi perayaan Nowruz

Oleh Sim Y. H.
Gambar serahan Kedutaan Iran di Negara Brunei Darussalam

Nowruz merupakan cuti kebangsaan terbesar bagi warga Iran di mana ia adalah permulaan tahun baharu dan hari kelepasan rasmi yang bermula pada bulan pertama dan tahun solar.

Perayaan tersebut berasal di Iran lebih dari 3,000 tahun lalu dan kini, diraikan oleh lebih 400 juta orang, serta telah didaftarkan di Perhimpunan Agung Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB).

Pada Mac 2010, sambutan Nowruz Sedunia telah diadakan di Tehran dan bandar berkenaan dikenali sebagai Sekretariat Nowruz. Nowruz membawa erti hari baharu dan merupakan satu sambutan yang jatuh pada permulaan Farvardin. Nowruz dalam kesusasteraan Parsi kadangkala dikenali sebagai sambutan Farvadin dan kadangkala sambutan musim bunga.

Rantau di mana Nowruz diraikan pada hari ini merangkumi banyak negara di mana beberapa tradisi Nowruz adalah berbeza di negara-negara berkenaan dengan negara-negara yang meraikan Nowruz atau sambutan yang serupa adalah termasuk Iran, Bahrain, sebahagian Yaman dan Oman, Emiriah Arab Bersatu (UAE), Kuwait, Balkans, Tajikistan, Afghanistan, Turkmenistan, Uzbekistan, Azerbaijan, Kazakhstan, Tatarstan dan keseluruhan Tengah Asia, Barat China (Turkestan China), sebahagian Sudan, Zanzibar, Turki, Syria, Iraq, serata Caucasus ke Astrakhan, sebahagian Amerika Utara, India, Pakistan, Bangladesh dan Nepal.

Masyarakat Kurdish di negara-negara yang berlainan meraikan Nowruz dan semasa perayaan, masyarakat Kurdish akan berkumpul di luar bandar untuk mengalu-alukan musim bunga. Di perkumpulan Nowruz berkenaan, wanita Kurdish akan memakai pakaian berwarna-warni dan selendang yang berkilauan manakala lelaki muda Kurdish akan menaikkan bendera hijau, kuning dan merah serta meraikannya dengan tarian.

Meja Norwuz telah wujud sekian lama sejak zaman dahulu kala di mana ia disusun dengan menggunakan alas meja dan diletakkan di atasnya pelbagai macam kacang, biskut dan gula-gula dalam pinggan besi atau seramik.
Hari ke-13 dari musim bunga yang dipanggil Hari Alam (Nature Day), warga Iran akan keluar ke four season’s nature Iran, berdoa untuk keberkatan dan bermain dengan keluarga mereka.
Di perkumpulan Nowruz berkenaan, wanita Kurdish akan memakai pakaian berwarna-warni dan selendang yang berkilauan manakala lelaki muda Kurdish akan menaikkan bendera hijau, kuning dan merah serta meraikannya dengan tarian.

Pada 30 Mac 2009, Parlimen Persekutuan Kanada telah menetapkan hari pertama musim bunga setiap tahun sebagai Hari Nowruz, pesta kebangsaan bagi warga Iran dan banyak lagi kumpulan etnik lain.

Pada 24 Februari 2010, PBB telah mengangkat satu resolusi di ibu pejabatnya di New York yang mengiktiraf Nowruz secara Hari Antarabangsa Nowruz dan Budaya Dunia Aman.

Membersihkan rumah

Salah satu tradisi Nowruz yang ramai orang di kebanyakan kawasan yang meraikan Nowruz patuhi adalah membersihkan rumah di mana dalam tradisi itu, keseluruhan rumah dan perabot akan dibersihkan pada malam Nowruz. Tradisi itu diraikan di pelbagai negara termasuk Iran, Tajikistan dan Afghanistan.

Meja Nowruz

Meja ‘Haft-Seen’ dan ‘Haft-Meve’ adalah merupakan susunan meja Nowruz yang biasa dilakukan di Iran, Azerbaijan, Tajikistan, Afghanistan dan sebahagian geografi Nowruz.

Di banyak kawasan di Iran, Republik Azerbaijan dan beberapa kawasan di Afghanistan, meja ‘Haft-e-Sin’ dipamerkan di mana ‘Haft-Seen’ merupakan susunan tujuh benda simbolik yang mana namanya bermula dengan perkataan yang disebut sebagai ‘seen’ iaitu huruf ke-15 dalam abjad Parsi.

Benda-benda berkenaan ialah Sabzeh, Samanu, Senjed, Serkeh, Seeb, Seer dan Sumac di mana epal (Seeb) juga dikenali sebagai simbol bagi kecantikan dan kesihatan serta Senjed iaitu sejenis buah, juga dikenali sebagai simbol kasih sayang dan cinta. Benda-benda lain yang juga dipamerkan adalah syiling yang melambangkan rezeki.

Meja Norwuz telah wujud sekian lama sejak zaman dahulu kala di mana ia disusun dengan menggunakan alas meja dan diletakkan di atasnya pelbagai macam kacang, biskut dan gula-gula dalam pinggan besi atau seramik. Hidangan snek berkenaan disajikan kepada tetamu Eid dan apabila ia habis, tuan rumah akan segera mengisi semula hidangan berkenaan untuk tetamu baru yang datang.

Pada malam Nowruz, hidangan dan snek yang terbaik akan disediakan untuk ahli keluarga dan akan diagih-agihkan di kalangan golongan miskin dan jiran-jiran. Memasak masakan Nowruz merupakan satu amalan yang biasa dilakukan di setiap rantau yang meraikan Nowruz dan setiap rantau mempunyai makanan dan gula-gulanya tersendiri.

Di Iran, pada malam Nowruz, kebanyakan keluarga akan memakan nasi herba dengan ikan di mana nasi dimasak dengan sayur-sayuran tempatan dan herba serta ikan goreng, dan menyediakan manisan seperti Samano, pastri kacang kuda, Qutab dan Baclava serta biskut-biskut lazat yang lain untuk disajikan kepada tetamu jemputan.

Pada hari pertama Eid Nowruz, para keluarga akan mula-mula mengunjungi orang tua masing-masing di mana selepas memberikan ucapan tahun baharu, mereka akan menerima Eidi iaitu hadiah atau sedikit wang daripada orang tua mereka.

Dalam hari-hari seterusnya sehingga 13 hari, mereka akan mengunjungi sanak-saudara dan sahabat-handai serta meraikan Nowruz dalam perkumpulan berkenaan. Hari ke-13 dari musim bunga yang dipanggil Hari Alam (Nature Day), warga Iran akan keluar ke four season’s nature Iran, berdoa untuk keberkatan dan bermain dengan keluarga mereka. Setiap tahun, ramai tetamu akan berkunjung ke Iran untuk menyaksikan sambutan Nowruz dan warga Iran dengan keramahan berkongsi sambutan itu dengan mereka.